Posts tonen met het label geloof. Alle posts tonen
Posts tonen met het label geloof. Alle posts tonen

zaterdag 14 maart 2015

Wetenschap en geloof door de eeuwen heen (1)

De mythe: Wetenschap en Geloof zijn onverenigbaar.


Het is moeilijk te geloven dat er mensen (en zelfs een aantal wetenschappers zijn) die geloven dat de aarde nog maar 6000 jaar oud is en dat zo'n dikke 4000 jaar geleden de aarde tot de hoogste berg aan toe volledig onder water heeft gestaan en tot de verdrinkingsdood van alle levende wezens heeft geleid op het gezin van Noach en een paar exemplaren van alle diersoorten na!
Wetenschappers gaan er over het algemeen van uit dat de aarde al miljarden jaren heeft bestaan en er zijn geen aanwijzingen voor een globale alles vernietigende overstroming. Toch zijn er ook in onze gerationaliseerde Westerse wereld nog mensen die in een "jonge aarde" geloven. Ze worden aangeduid met de naam "creationisten".  
Hier is een voorbeeld, een irritant zelfgenoegzaam mannetje, vrees ik, die denkt dat hij alles beter weet, Kent Hovind :




Het Westers creationisme is vrijwel 100% gelijk te stellen met het geloof in de historische en feitelijke correctheid van de Bijbel. Het wordt in Europa maar door een zeer kleine minderheid (10%??) aangehangen, maar in de Verenigde staten zou het nog wel eens voor zo'n >30% van de bevolking gelden. Hier is een veel aangehaald onderzoek uit 2009:

2009 Pew Research[121]
US GroupYoung Earth CreationismBelief in evolution guided by supreme beingBelief in evolution due to natural processesNA
Bevolking31%22%32%15%
Wetenschappers2%8%87%3%


Dat er een conflict zou bestaan tussen geloof en wetenschap is niettemin een mythe, zegt Cees Dekker, befaamd moleculair biofysicus en ridder in de orde van de Nederlandse leeuw. Cees is ook een evangelisch kind van God. In de vorige aflevering over wetenschap en geloof  hebben we kunnen luisteren naar zijn argumenten, een vrij lange uiteenzetting die uiteindelijk nergens over ging. Zijn tegenpool in het debat, de atheïstische paleontoloog Römer zou later precies hetzelfde beweren. De wetenschap kan het bestaan of niet bestaan van een God niet bewijzen en als dat zo is, is er ook geen conflict, dan zitten ze in verschillende denksferen. Als Cees Dekker wil geloven dat er achter de Oerknal een "Schepper" zat die de evolutionaire processen  bedacht  en in werking gezet heeft, so what? Ook de atheïsten weten niet wat er zich achter de Oerknal bevond. beiden zijn het er over eens dat er evolutionaire processen operatief zijn en kunnen dus wetenschappelijk prima samenwerken.

Römer komt veel directer to the point. Het conflict zit hem tussen de wetenschap en de geschriften van het geloof, wat betreft het christendom dus:  de bijbel. Je kunt je wetenschappelijke kennis niet baseren op oude primitieve geschriften, ook al staat er vaak veel moois in. Wetenschap kan geen stellingen accepteren omdat ze nu eenmaal in een gerespecteerd boek staan geschreven. Wetenschap stoelt op permanente twijfel, een voortdurend zoeken naar eventuele meer overtuigende hypothesen. Dat Christus "De Waarheid"  zou zijn en de Bijbel "De Waarheid" zou bevatten, is dan ook een wetenschappelijk onacceptabel uitgangspunt.

Opvallende is dat zelfs in de Verenigde Staten slechts 2% van de wetenschappers als creationist te boek wilde staan.

Creationisten brandmerken "evolutionisten" meestal als "atheïsten", Cees Dekker doet dat ook steeds, maar dat volgt niet zonder meer. Zoals hierboven aangegeven gelooft 8% van de US wetenschappers dat er een "supreme being", een hogere macht, betrokken is bij het evolutionaire proces. En dan denk ik ook nog eens dat vele andere wetenschappers gewoon toegeven dat ze het niet (kunnen) weten of er zoiets is als een "GOD". We hebben het dan over "agnosten".

Er is dan ook nog een tussenvorm, die in het staatje niet tot uitdrukking komt, het geloof in "Intelligent Design", (intelligent ontwerp). Deze mensen claimen dat ze niet uitgaan van de bijbel, maar op wetenschappelijke gronden geloven dat de schepping heel doordacht en met een duidelijk ontwerp in gang werd gezet. Toch is dit vaak een gezochte uitweg voor orthodoxe/evangelisch gelovigen die zich onwetenschappelijk voelen bij à priori argumenten gebaseerd op de Bijbel. Cees Dekker was daar ook een voorbeeld van, tot hij ook deze interpretatie achter zich moest laten. Zijn positie nu als gelovige in zowel de evolutietheorie als de Bijbel als Gods Waarheid is dan ook zeer curieus en inconsequent. Hij heeft daarvoor een draai moeten geven aan zijn opvatting over hoe je de Bijbel moet lezen. Hij gelooft niet meer in de feitelijkheid van het Bijbelse scheppingsverhaal, maar wel in de feitelijkheid van een uit een maagd geboren, op het water wandelende, water in wijn omtoverende, gestorven en weer uit de dood opgestane Jezus, die dan ook nog eens op eigenkracht veertig dagen later opsteeg naar de wolken. Hoe wetenschappelijk klinken die "feiten"? En waar precies hou je op de bijbel feitelijk te lezen? Cees Dekker heeft het dan ook niet gemakkelijk in eigen kring, luister maar eens hoe weinig er nog overblijft van het Genesisverhaal (uit NWO Spinoza te Paard):





'Tja, zo blijft er niet veel over van dat door god ingefluisterde scheppingsverhaal en vergeten we maar even wat het zegt over een wrede massamoordende hogere macht, die het niet kan hebben dat mensen even wijs willen worden als hij en niet in staat is geweest een echt perfect product neer te zetten.

Volgende keer duiken we meer in de geschiedenis van de kerk en haar gevecht met de wetenschap.







vrijdag 2 januari 2015

Wetenschap en geestelijke masturbatie


Liefde maakt zelfs de knapste professor blind.



Ze zijn er, mensen met een hoge intelligentie, mensen die op wetenschappelijk gebied naam gemaakt hebben en toch (evangelisch) geloven. Eén daarvan is bijv. de bekroonde moleculair biofysicus, Cees Dekker. Hier is een stukje uit een van zijn toespraken over de relatie Wetenschap en Geloof:


Cees Dekker over wetenschap en geloof
Hier heb je een aardige, uiterst intelligente man die claimt dat Christus de diepste waarheid is en andere religies hebben slechts een stukje van de waarheid. Een uitermate pretentieuze claim! Net even eerder had hij gezegd dat de wetenschap zich best wel wat bescheidener op  mocht stellen. Die bescheidenheid is wat het geloof in Jezus Christus betreft, gewoon niet mogelijk. Je kunt als echt kind van God niet zeggen dat er misschien ook wel andere even waardevolle religies zijn, of dat je wellicht via Mohammed of Krishna of Maria ook wel tot een relatie met God kunt komen. Voor hen geldt de al even pretentieuze uitspraak van de Jezus van het Johannesevangelie:
Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven. Niemand komt tot de Vader dan door mij!
Johannes 14:6 (BGT)
6 Jezus zei: ‘Ik ben de weg. Bij mij is de waarheid, en bij mij is het leven. Je kunt alleen bij de Vader komen als je in mij gelooft.

Of dichter bij de grondtekst:
Johannes 14:6 (NBV)
6 Jezus zeide tot hem: Ik ben de weg en de waarheid en het leven; niemand komt tot de Vader dan door Mij.



Cees beperkt zich tot het Christendom, hij heeft ook geen andere keus, niet omdat hij nu “toevallig” christen is, of omdat de Nederlandse cultuur een Christelijke achtergrond heeft, zelfs niet omdat hij denkt dat de Christelijke Westelijke Cultuur zo bevorderlijk is geweest voor de Wetenschap, maar eenvoudig omdat hij in Jezus de waarheid en zijn geestelijke en emotionele bevrediging heeft gevonden. Liefde maakt zelfs de knapste professor blind!

Ik kan dat als ervaringsdeskundige (dan wel geen knappe professor) weten. Als je voelt (denkt te voelen) dat er iemand is die zo enorm veel van je houdt, je ten diepste kent, maar nooit veroordeelt. Dat er een autoriteit is die een plan heeft voor je leven, je leven betekenis geeft, er voor je is als het even moeilijk is, je nooit –never ever- in de steek laat.... En als dat dan ook nog eens constant bevestigd wordt door de mensen waar je in je kerk/gemeente/groep mee omgaat....dan stap je daar niet zo gemakkelijk van af, dan weiger je ten diepste om andere signalen serieus te nemen, dan zoek je naar manieren om dat (op onderdelen wel mooie maar) onmogelijke boek dat je bij Jezus erbij krijgt aannemelijk te maken.


Geestelijke masturbatie


As the deer pants for the water
So my soul longs after you
You alone are my heart's desire
And I long to worship you

You alone are my strength, my shield
To you alone may my spirit yield
You alone are my heart's desire
And I long to worship you



'As The Deer' van Maranatha! International

Hoe zeer ons brein in staat is om een virtuele wereld te scheppen, zie je bijv. bij de fantasieën die veelal gepaard gaan met masturbatie. Het is lastig om precieze cijfers te krijgen over de populariteit ervan, maar 70 – 95 % van de Nederlanders lijken er zich wel aan te wagen, vrouwen slechts ietsje minder dan mannen. Het zou me niet verbazen als dit de belangrijkste bron is voor zondegevoel onder jongeren met een gelovige achtergrond en zeker zij die zich zelf een kind van God weten. Jezus had immers gezegd:
Slechte verlangens zijn verkeerd
Mattheus 5:
27 Jullie weten dat de wet zegt: «Je mag niet vreemdgaan.»
28 Dit zeg ik daarover: Ook wie naar een andere vrouw kijkt en met haar naar bed wil, gaat vreemd. Want hij is in gedachten met haar vreemdgegaan.

Overtreding van dit gebod leidt ook weer tot de diepe emotie van zondebesef en dan van vergeving ontvangen van die hemelse Vader die je accepteert zoals je bent. Dat spoort je aan om anders te willen zijn...Meestal tevergeefs, maar als gelovige kom je  daarmee wel in een vicieuze cirkel te recht  van zondegevoel en vergeving, een proces dat de emotionele  band met de “vergevende partij” enorm kan versterken.
Dit onderwerp doet me denken aan een Navigatorconferentie ergens laat in de jaren zestig, toen een groep jongens (het was toen nog geen meisjesprobleem:)) bij elkaar kwam om het met de Nederlandse dominee Veenhuizen over masturbatie te hebben. Die bijeenkomst moet onderhands (zonder Navigatorleiding-toestemming) geregeld zijn, denk ik,  want ik hoorde er pas achteraf over van een kennis. Ds. Veenhuizen had aangeraden om als de behoefte zich voordeed, het maar snel af te handelen, zonder teveel fantasieën. Later hoorden we dat de Amerikaanse Navigator-leiding dit ten zeerste had afgekeurd. Maar het is niet tegen te houden, de menselijke “geest” heeft nu één keer vaak/soms behoefte aan fysieke fantasieën en het is eigenlijk best wel fantastisch hoe het brein hieraan kan voldoen.

De “geest” van veel mensen heeft ook behoefte aan geestelijke fantasieën, aan iemand die je kan vergeven, iemand die jou kent en toch intens veel van je houdt. Zo ontstaan liedjes met teksten richting God van "You alone are my heart's desire.."  en "to You alone may my spirit yield". Dat verlangen kan heel sterk gevoed en beantwoord worden door anderen om je heen, door mensen wellicht die je vertellen  dat iemand zoveel van je hield dat hij voor je gestorven is...... en weer opgestaan om je te leiden als jouw Heer en Heiland.
De Bijbel moedigt mensen aan om die geestelijke gemeenschap met Jezus te zoeken en vergelijkt het zelf met fysieke gemeenschap

1 Corinthiërs 1: (NBV)
9 God is getrouw, door wie gij zijt geroepen tot gemeenschap met zijn Zoon Jezus Christus, onze Here.
1 Corintiërs 6: (NBV)
16 Of weet gij niet, dat wie zich aan een hoer hecht, één lichaam (met haar) is? Want, zegt Hij, die twee zullen tot één vlees zijn. 17 Maar die zich aan de Here hecht, is één geest (met Hem).

Of in de woorden van de Bijbel in Gewone Taal:

16-17 Iemand die trouw blijft aan de Heer, is helemaal één met hem. Maar iemand die met een hoer naar bed gaat, is helemaal één met haar. Want in de heilige boeken staat: «Man en vrouw zullen samen helemaal één zijn.»

De vertalers zijn hier niet helemaal consequent geweest in hun vertaling, want in het Grieks wordt twee keer dezelfde term gebruikt (“hechten”).  Eigenlijk had je dus kunnen verwachten:

16-17 Iemand die met de Heer naar bed gaat, is helemaal één met hem. Maar iemand die met een hoer naar bed gaat, is helemaal één met haar. Want in de heilige boeken staat: «Man en vrouw zullen samen helemaal één zijn.»

Die geestelijke gemeenschap ervaren kinderen van God vaak/soms in hun Stille Tijd, een moment waarop ze God prijzen voor wie Hij is, een stukje uit de bijbel lezen en dat overdenken, met Hem overleggen over de dingen die hen bezighouden. God of Jezus prijzen wordt alom aangeraden als de snelste weg tot Gods hart. Je prijst hem al van te voren, voordat hij bijvoorbeeld al een gebed verhoord heeft. Je kunt zo enorme geestelijke bevrediging ontvangen, wat nog eens enorm versterkt wordt door het samen met anderen te ervaren en bijvoorbeeld door met (en over) je te laten  bidden. Dat kan dan zo gaan:
                                    Jezus, ik dank U dat U Jan liefhebt,
                                    Dat U hem wilt genezen, Heer.
                                    Dank u, dank u, Vader, dat U Jan nu aanraakt
                                    Met Uw genezende hand, Heer etc.
En als die genezing (of bevrijding of financiële voorziening of kracht in een moeilijke situatie) dan niet direct plaats vindt, mag Jan heen gaan en die toezegging blijven claimen.

Gezamenlijk prijzen zorgt waarschijnlijk wel voor de meest intense geestelijke bevrediging. Bijna alle evangelische gemeenten  hebben nu een “aanbiddingsdienst”, als het kan met een band, een koor en een “praise-leader”. Tijdens zo’n dienst kunnen de emoties hoog oplopen, voortgestuwd door herhaling van het zelfde lied en het opwaarts heffen van de handen. In Pinkstergemeenten en Volle Evangelie gemeenten kan het nog vermengd worden met lofprijzing of een boodschap voor de gemeente in tongen.

Post Masturbatie Stress (PMS) is niet ongewoon, wanneer je weer even terugkomt met beide benen in de werkelijkheid. Dit is bij geestelijke vervoering vaak ook het geval.

In hun leuke boekje over het nut en de plaats van Twijfel in het geloof, halen Reinier Sonneveld en Corjan Matsinger   een bericht aan van Ronald die net een conferentie in Taizé had meegemaakt  (Het voordeel van de twijfel p.74):

“Toen we daar met z’n allen waren, was God zo vet aanwezig, ik had tijdens de viering kippenvel van mijn hoofd tot aan mijn tenen...  Het was magisch, we waren met zoveel mensen bij elkaar die allemaal hetzelfde geloofden en voelden. We waren een eenheid en God was zo voelbaar aanwezig.

Nu ik thuis ben lijkt het of alles weg is. Weg kippenvel, niks magic feeling. Ik ben zo down als het maar kan. ..  Wat moet ik doen?”

Ik kan me nog herinner dat we op een Kerstconferentie waren bij oom Sidney Wilson, een beminnelijke man die meeslepend kon vertellen over wat er in de toekomst allemaal ging gebeuren, aan de hand van het Bijbelboek Openbaring. Een beetje als Jan van Barneveld (voor wie hem kennen), maar wel met een geheel andere invulling. Het ging dan over de Koning van het Noorden of het duizendjarige rijk etc. etc. Echt volgen viel me tegen, maar de sfeer was absoluut hemels.  Je voelde gewoon de aanwezigheid van  Jezus.
Toen we na afloop in het donker naar buiten kwamen, liep er net een man langs die vloekte als de ketter aller ketters: Gotver, gotver, gotverdomme...  Ik was in één klap weer terug bij af.... Weer een beetje bijgekomen, vertelde ik mezelf dat dat nu het verschil was tussen licht (het licht van Jezus) en duisternis (de duisternis van Satan).

Bij geestelijke vervoering ben je niet gauw bereid om te zien dat het hier om een gefantaseerde entourage gaat, ook al ben je met een gezond verstand geboren.

Met die Heiland krijg je echter ook een aards boek meegeleverd, met prachtige verhalen en morele lessen en uitspraken, maar ook een boek waar je in vele opzichten als nadenkend gelovige wel mee in je maag moet zitten. De Genesis-verhalen horen daar ook bij.

Je zou “christenen” globaal in drie groepen kunnen verdelen.

1.      Zij die geloven dat de bijbel in z’n geheel zowel historische als feitelijke waarheid weergeeft. Bijv. Pastor Bottenblei, Jan van den Bosch, Jan Zijlstra, Anne van der Bijl, Dolf van de Vegte, Bert Dorenbos, Bert de Haan etc. etc.

2.      Zij die geloven dat de Bijbel niet overal historisch waar hoeft te zijn maar dat het gaat om de door God geïnspireerde boodschap die erin verpakt zit. Jezus is wel gestorven voor onze zonden en weer opgestaan. Bijv. Andries Knevel, Thijs van den Brink, Cees Dekker, Reinier Sonneveld, Corjan Matsinger  ..

3.      Zij die geloven dat de Bijbel veel inspirerende inhoud heeft. Jezus hoeft niet perse te zijn opgestaan.  Dit kan ook symbolisch uitgelegd worden. Harry Kuitert, Jacobine Geel (?), ds Carel ter Linden, de atheïstische dominee Klaas Hendrikse..

Aanvullingen en correcties op bovenstaande  personalia zijn zeer welkom!

Voor de ware kinderen van God (groep 1) valt groep 3 al helemaal buiten de boot en over groep 2 kunnen ze hun twijfels hebben. Groep 2 is de groep waar ik nog steeds iets mee heb, omdat ik hun worsteling om in Jezus te blijven geloven, maar ook met dat boek (de Bijbel) uit de weg te kunnen, zo goed kan begrijpen. Het is een verloren strijd, maar zou ik hen er vanaf moeten willen brengen? Als dat soort geloof je gelukkig maakt en je een gevoel van warmte en bescherming geeft, kan het dan kwaad? En als je aan die lastige Bijbelverhalen dan nog een beetje een draai kunt geven zodat er mee te leven valt? Niet waarschijnlijk, en toch, het is geen geloof dat een tweede of derde generatie gaat halen, denk ik. En wie wil nu echt z’n geluk en warmte en veiligheid bouwen op wat er (zeer waarschijnlijk) niet is? Dat moet toch anders kunnen, dat zal wel anders moeten kunnen! Vraag het gelukkige ongelovigen maar eens..

Conflict geloof en wetenschap is een mythe.

Cees Dekker beweert dat er geen conflict is tussen Geloof en Wetenschap. Dat te denken is een mythe, luister maar:


Het conflict tussen wetenschap en geloof is een mythe.
Dat was een lang verhaal, dat aan de echte oorzaken van het conflict voorbij gaat. Het conflict ligt niet zozeer tussen Wetenschap en Geloof in een god. Wetenschappers en zelfs de atheïsten onder hen weten ook niet wat zich achter de "Big Bang" bevindt. Als iemand daar drie letters aan wil plakken, bijv. G.O.D. so what??
Er is wel een conflict tussen de wetenschap en de  (vaak primitieve) boeken van het geloof. Op het water kunnen lopen, water in wijn om kunnen toveren, na drie dagen dood te zijn geweest weer levend worden, zonder hulpmiddel omhoog stijgen naar de wolken, etc. zijn moeilijk te verenigen met wetenschappelijke kennis. Ook de wreedheid van de Joods/christelijke God lijkt mij voor een intelligent mens moeilijk voor zijn rekening te nemen (bijv. genocidale zondvloed, goddelijk gesanctioneerde afslachting van een hele bevolkingen (Jericho) etc).
Ook sympathieke en gerespecteerde geleerden, zoals Cees Dekker, kunnen door hun "Liefde voor (een geprojecteerde) Jezus" blind worden voor de werkelijkheid en tot de erg onbescheiden conclusie komen dat "Jezus de diepste Waarheid is" en andere religies slechts een stukje van de waarheid kennen. Voor de objectieve toeschouwer is het gewroet om aan die Bijbelverhalen nog een draai te geven, bijna een beetje zielig..
Cees maakt gebruik van typische  stokpaardjes in de evangelische wereld, bijv. de suggestie dat het (christelijke) geloof veel kans heeft waar te zijn omdat er ook wetenschappers zijn die geloven, omdat ook hij (Cees Dekker) gelooft, omdat het christelijk geloof de bakermat is geweest voor de moderne wetenschap en voor onze (geordende) Westerse samenleving.


Hoewel inhoudelijk nauwelijks relevant, zijn de opmerkingen wel interessant als het gaat om het historische conflict tussen geloof en wetenschap.
Voor gelovigen zelf is het belangrijker om te weten wat dit dan betekent voor hoe ze hun Bijbel lezen, want dan zouden er wel eens een paar problemen om de hoek kunnen komen kijken. Maar niet voor Cees, die kennelijk nog niet gekeken heeft naar hoe het anderen verging die later als "beginnend vrijzinnig" zouden worden aangemerkt.



Cees Dekker over Wetenschap, Geloof en Genesis

Je kunt de hele discussie hier volgen:

De volgende keer: Wetenschap en geloof door de eeuwen heen.