De Godhelm
In een experiment aan de Universiteit van Amsterdam werd door Michiel van Elk e.a. een onderzoek gedaan met de Godhelm. Die Godhelm was in onderzoeken elders, door ene Persinger al wel eens voorzien van allerlei elektronica die de temporaalkwab in de hersenen kon stimuleren en je mystieke ervaringen kon bezorgen.
Bij deze Godhelm van van Elk was de elektronica allemaal nep, terwijl de proefpersonen wel te horen kregen welke geweldige ervaringen ze konden verwachten en een videootje over de mogelijke effecten kregen te zien. Ze droegen de helm 20 minuten lang, werden geblinddoekt en kregen ruis te horen in hun koptelefoon. ("Extase" van Michiel van Elk 2017)Een flink aantal was kennelijk nogal teleurgesteld over het gebrek aan mystiek dat ze ontvingen maar anderen hadden een buitenlichamelijke ervaring, zagen Jezus, hoorden engelen die hen een speciale boodschap gaven, zelfs genezing werd gerapporteerd.
Het is duidelijk dat ons brein als de omstandigheden daarvoor aanwezig zijn aan diep in ons gelegen verlangens en behoeften een invulling kan geven. Het lijkt mij dat ook dingen die ons sterk bezighouden of waar we krachtig tegen vechten zich zo in een mystieke ervaring kunnen manifesteren. Zoals Paulus bijv. die hard optrad tegen die Yeshua-sekte en toen in een visioen door die Jezus/Yeshua bestraffend werd aangesproken.
Serieuze gelovigen, met name Evangelische kinderen van god hebben ook meestal een moment of anders een periode meegemaakt waarin ze zich bewust werden van wie Jezus voor hen was, degene die hen oneindig en onvoorwaardelijk liefheeft, zich voor hen overgaf en bij wie ze absoluut veilig kunnen zijn. Iemand die je kent en aanvaart zoals je bent, die het je verzekert: “Je bent een geliefd kind van God” Ik kan me de kippenvelmomenten ook nog wel herinneren waarin ik overspoeld werd door de liefde van God en de armen van zijn Zoon om me voelde. Voor veel gelovigen was dit het moment waarop ze Jezus in hun hart vroegen, een benadering die in de Billy Graham campagnes vrijwel standaard was.
Billy Graham
Onder meer in de zomer van 1954 sprak hij in het afgeladen Olympisch Stadion in Amsterdam 60.000 mensen toe. Het jaar erop, op 30 juni 1955, volgde een optreden in een net zo druk bezocht Feyenoordstadion.Tijdens deze bijeenkomsten werden mensen uitgenodigd om naar voren te komen en zich aan Jezus over te geven. Als je niet even perfect was als hij, was je een zondaar en moest je “tot Hem komen” en “Hem in je hart toelaten” om vergeving van je zonden en een nieuw leven te ontvangen.
Voor vele duizenden waren dit leven veranderende momenten: het ervaren van Jezus, terwijl het massale koor het zong:
Just as I am without one plea,
But that Thy blood was shed for me.
And that Thou bidst me come to Thee.
O lamb of God, I come, I come
But that Thy blood was shed for me.
And that Thou bidst me come to Thee.
O lamb of God, I come, I come
Just as I am and waiting not
to rid my soul of one dark blot
To Thee Whose blood can cleanse each spot.
O Lamb of God, I come, I come.
to rid my soul of one dark blot
To Thee Whose blood can cleanse each spot.
O Lamb of God, I come, I come.
Just as I am, though tossed about
With many a conflict, many a doubt,
with fears within and foes without,
O Lamb of God, I come, I come.
With many a conflict, many a doubt,
with fears within and foes without,
O Lamb of God, I come, I come.
Just as I am, Thou wilt receive,
Wilt welcome, pardon, cleanse, relieve;
Because Thy promise I believe,
O Lamb of God, I come, I come
Wilt welcome, pardon, cleanse, relieve;
Because Thy promise I believe,
O Lamb of God, I come, I come
Jezus als Godhelm
Die ervaring werkt als een Godhelm. Als mensen “Jezus in hun hart vragen” is er immers geen Jezus voor handen om in dat hart te komen, maar het effect kan wel radicaal zijn.Het enige dat voor zo’n ervaring nodig is, is dat er een soort “Jezus-concept” bestaat en dat concept kan je vanuit je achtergrond, een bevlogen redenaar of andersoortige omstandigheden aangereikt worden. Een concept dat zo krachtig appelleert aan een verlangen naar acceptatie en behoefte om geliefd te zijn, dat ons brein zich al snel gewonnen kan geven en fictie als feit gaat beleven. Graham was er een meester in om de harten (lees breinen) van mensen hiervoor open te doen staan.
De emotionele kant van ons brein kan zo’n ervaring heel goed en onbewust in scene zetten. Daarvoor hoeft er geen Jezus op de ene of andere manier aanwezig te zijn om in je hart te kunnen komen.
“Jezus, (het lam van God)” kwam ooit ook in mijn hart en heeft me zeker 25 jaar voortgedreven en het heeft me nog vele jaren gekost om van die “aanwezigheid” echt bevrijd te worden.
Zou het ook uitmaken of er ooit wel een Jezus heeft geleefd?
Het Yeshua-concept zonder historische Jezus
Paulus is degene geweest die het Jezus-concept rond het Middellandse Zee gebied aan de man heeft weten te brengen. Maar Paulus zelf wist bijzonder weinig van Jezus. In zijn brieven kom je geen enkele verwijzing tegen naar gebeurtenissen of uitspraken van Jezus op een paar na, namelijk die waarop het Jezus-concept werd gebaseerd: Jezus was de Zoon van God. Hij stelde een rituele maaltijd in, werd gekruisigd en stond weer op tot onze redding’
De eerste Jezus-gelovigen moeten geloofd hebben dat Jezus de rituele tempeloffers overbodig had gemaakt. Een enorme belediging voor de Joodse clerici, die de sekteleden rond Jezus hard vervolgden. Paulus was een van de vervolgers en uiteraard buitengewoon gefocust op deze persoon. Deze “Jezus persoon” moet constant door het hoofd van Paulus gespeeld hebben en in zijn dromen en nachtmerries gaan rondspoken. Geen wonder dat hij ineens een “Jezus-ervaring” had en van vervolger de belangrijkste stichter van het Christendom werd.
Paulus krijgt het revolutionaire idee dat de offers die men in het Jodendom bracht ter verzoening van zonden nu vervangend gebracht waren door Jezus, die zich als brandoffer had laten doden. Hij was alleen sterker geweest dan de dood en weer opgestaan en door Hem kon nu iedereen met God verzoend worden.Paulus leek echter van de woorden en daden van Jezus weinig af te weten. Toch had hij aan de voeten van de bekende Joodse leraar Gamaliël in Jeruzalem zijn religieuze training ontvangen. Dat moet voor 51 AD geweest zijn toen Gamaliël stierf. Jezus zou in 33 AD gekruisigd zijn. Dan had hij toch wel meer van en over hem gehoord moeten hebben....
Zou er wel ooit een Jezus geleefd hebben???
In 2015 kwam het boek uit van Ds. Edward van der Kaaij : De ongemakkelijke waarheid van het Christom. “De echte Jezus onthuld”
Die “Echte Jezus”, betoogde hij, had nooit bestaan, in navolging van schrijvers zoals Timothy Freke & Peter Gandy met “The Jesus Mysteries”
Jezus heette in de Joodse context “Yeshua” (Jozua), de verlosser die het Joodse volk het beloofde land had binnengebracht, een naam die sterk verbonden was met de krachtige Messias-verwachting die in die tijd in Israël heerste. Daarnaast heersten er in de omringende culturen allerlei overtuigingen over Goden die uit maagden geboren zonen hadden, gestorven waren en weer opgestaan, een rituele maaltijd hadden ingesteld, bloed vergoten hadden ter verlossing. Historici en godsdienstwetenschappers verwijzen dan naar goden zoals Mithras, Bel, Horus, Krishna, Attis, Dionysus, Persephone. En uit vroege kerkvaders zoals Justin Martyr en Tertullianus weten we dat ze zich bewust waren van de aanwezigheid van dit soort concepten en bijbehorende religieuze verering en dit beschouwden als door de duivel geïnspireerde kopiëring van de christelijke boodschap. Met name Mithras wordt dan genoemd, maar hij werd al vereerd ver voor het ontstaan van het christendom.
Zou het kunnen zijn dat de beginnende kerk het ook alleen maar met een “Yeshua-concept” heeft moeten doen? En dat Paulus dit tot een religievormende formule heeft weten om te bouwen?
Van der Kaaij werd in 2015 door zijn PKN kerk in Nijkerk uit het ambt gezet, maar is nu weer aangenomen als predikant in het Belgische Aardenburg. Het gaat er niet om of Christus ooit op aarde geleefd heeft, zegt hij, maar dat je ontdekt “dat Christus in jezelf bestaat”
Zo komen Billy Graham en een ongelovige predikant en Paulus toch nog uit op hetzelfde resultaat: “Christus in U” (Galaten 2:20 en Romeinen 8:10)!!!
Gelovigen in de eerste eeuw hebben aan dit eenvoudige concept alleen gewoon niet genoeg gehad en er ontstond behoefte aan een meer concrete Jezus. Zo ontstonden de evangeliën die vele jaren later geschreven werden en gevuld met legendarische verhalen en concepten uit de omringende mythologieën.
Maakt het uit of Hij (ontdaan van zijn mythologische omkleding) ooit op aarde heeft rondgewandeld? Eigenlijk helemaal niet en toch... het blijft me intrigeren....
